| تبليغات | X |
توسعه پایدار (Sustainable Development )
قسمت اول : معرفی و تاریخچه
واژه توسعه پایدار از اوسط دهه 70 میلادی و بعد از بحران نفتی 1973 ، بسیار به کار رفته است. امروزه ،بحث توسعه پایدار ،یکی از بحث های بسیار مهم و رایج در سطح بین المللی است. سازمان ها و نهاد های طرفدار محیط زیست در جهان و هم چنین سازمان ملل از مهم ترین ارگان های دخیل در این امر هستند.
در واقع بحث توسعه پایدار ،در ابتدا مربوط به دومبحث عمده بوده است.
یکی منابع غیر قابل تجدید در جهان و
دیگری بحث آلودگی محیط زیست و آلودگی کره زمین.
می توان گفت که این عوامل ،نخستین و مهم ترین عوامل مطرح شدن بحث توسعه پایدار ، در جهان
بوده اند.
نقطه اوج این بحث ها ، منجر به کنفرانس جهانی توسعه پایدار موسوم به اجلاس زمین در 1992 در ریودوژانیروی برزیل گردید ؛ که بعدها به اجلاس ریو مشهور شد.
دراین کنفرانس قطعنامه ای در جهت ارایه راهبردهایی برای حرکت در جهت توسعه پایدار کشورهای جهان مطرح گردید و کشورهای جهان ملزم به پیروی از این قطعنامه شدند .
قسمت دوم : تعریف و معرفی ابعاد
بهترین تعریفی که برای توسعه ی پایدار ارائه شده شاید همان تعریف سازمان ملل متحد باشد که :
توسعه ای که نیازهای نسل حاضر را برآورده کند ، بدون اینکه تو انایی نسل آینده را در تامین نیازهای خود به مخاطره اندازد.
بر اساس این تعریف سه بعد اصلی زیست محیطی،اقتصادی و اجتماعی برای آن در نظر گرفته شده است.
عامل مربوط به منابع طبیعی :
محیط زیست در برابر توسعه (انسانی) مهمترین عاملی است که باید درباره پایداری در نظر قرار گیرد. بطور دقیق تر ، فرایند اقتصادی تولید و مصرف به گونه ای تغییر می کند که به اجزای وابسته به محیط زیست و منابع طبیعی وابستگی کمتری داشته باشند.
منابع طبیعی که از نظر اقتصادانان به عنوان اجزای اصلی اغلب فرایند های تولید شناخته می شوند ، شامل منابع تجدید نشدنی مانند مواد معدنی و منابع تجدید شدنی مانند جنگل ها و انواع انرژی است.
در مدت زمانی نسبتا طولانی مطالعات متعدد و گوناگونی پیرامون این منابع انجام شده است. و در نتیجه سیاست های مرتبط باآن ها را می توان بر اساس بنیانی از دانش تثوری و تجربی بنا نهاد.
منابع زیست محیطی اخیرا به عنوان موضوع مورد علاقه کارشناسان این حوزه قرار گرفته است. با این حال ابزار های نسبتا مناسبی برای تحلیل کار شناسان وجود دارد. درحالت کلی ،منابع زیست محیطی نه تنها ابزاری برای نیازهای مصرفی جامعه بشری قلمداد می شود بلکه منبعی در خور توجه برای فرایند های تولید همانند فرایند های مصرف است.
آنچه که امروز تحت عنوان چاش های دستیابی به توسعه پایدار در بعد زیست محیطی مطرح هستند به طور خلاصه عبارتند از :
1. افزایش بحران کمبود آب ( به عنوان یک مشکل جدی)
(هدف از طرح موضوع توسعه پایدار در اینجا بوده که در بخش پایانی به این موضوع اشاره خواهد شد.)
2. تغییرات آب و هوایی
3. آلودگی محیط زیست
4. تخریب منابع طبیعی
5. کاهش تنوع زیستی
قسمت سوم : هدف
مردم جوا مع پیشرفته با این ایده موافقند که زندگی با کیفیت بالا به مفهوم در اختیار داشتن شغل مناسب، جوامع مرتبط با یکدیگر و نهایتا محیطی پاکیزه و سالم است. مردم دوستدار زیبا یی طبیعت و زیبا یی شهر و کشور خود و همچنین موقعیت های متتمع اقتصادی هستند و ترک یا انجام هر کاری که باعث بهتر شدن کیفیت زندگی گردد را می پذیرند. افزایش کیفیت زندگی هدف توسعه پایدار است. برخی از مردم معتقدند که رشد جمعیت و مصرف در سیاره ای با امکانات محدود نمیتواند ابدی و همیشگی باشد، لذا این گروه از مردم نسبت به توسعه پایدار بدگمان و ظنین هستند زیرا مغهوم ``توسعه`` با مغهوم ``رشد`` یکسان است.
در سوی دیگر، گروهی هستند که بر این باورند، رشد اقتصادی مداوم تعریف و هدف پبشرفت است. این گروه نیز نسبت به توسعه پایدار نظر چندان مساعدی ندارند زیرا از نقطه نظر این گروه ، توسعه پایدار همانند یک استراتژی ´´بدون رشد´´ است که منجر به فرونشاندن فرایند پبشرفت می گردد.
اما در حقیقت مفهوم توسعه پایدار بر خلاف نظرات فوق است. به همین خاطر لازم است که بین آنچه که باید رشد و توسعه یابد مانند اشتغال ، سرمایه و دانش وآنچه که نباید رشد و توسعه یابد همانند آلودگی ، ضایعات و فقر تفکیک قائل شد. برای اینکه فعالیتهای انسانی در گذر زمان پایدار باشند باید :
از منابع تجدید شدنی به نحوی استفاده کند که در طول زمان قابلیت حصول دوباره آنها وجود داشته باشد کاهش تدریجی اتکا به منابع طبیعی تجدید نشدنی مانند نفت و ...
· نیازهای اقتصادی و اجتماعی مردم را برآورده کند.
· کاهش استفاده و محدود کردن نشر آن دسته از مواد سمی که در طبیعت به سادگی تجزیه نمی شوند.
· استفاده کافی ، موثر و عادلانه از تمامی منابع به نحوی که نسل حاضر و نسل آینده قادر به تامین نیازهای خود باشند.
· استفاده از زمین به طریقی که نیازهای متنوع را پوشش دهد، منابع مالی و طبیعی را حفظ کرده و توانایی نیازهای آینده را تحت الشعاع خود قرارندهد.
· منعکس کننده وابستگی متقابل شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیطی باشد.
